Ogólne twierdzenia środowiskowe, takie jak „ekologiczny”, „przyjazny dla środowiska”, „zielony” czy „przyjazny dla klimatu”, trafiły na unijną czarną listę nieuczciwych praktyk: wolno ich używać tylko przy uznanej wysokiej efektywności środowiskowej, np. z oznakowaniem ekologicznym UE (EU Ecolabel). Dyrektywa wyznacza wszystkim państwom członkowskim termin stosowania 27 września 2026 r. i od tego dnia zakaz obowiązuje m.in. w Niemczech. Polska ustawa wdrażająca została uchwalona przez parlament, ale (stan na 13 października 2026 r.) czeka na podpis Prezydenta i ma wejść w życie dopiero 27 września 2027 r. Poniżej: co jest zakazane, co nadal wolno napisać i jak przerobić opisy od dostawców.
Przepis: dyrektywa UE, Niemcy i Polska
Podstawą jest dyrektywa (UE) 2024/825 w sprawie wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej. Dopisała ona nowe praktyki „środowiskowe” do czarnej listy dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych. Państwa członkowskie miały ją wdrożyć do 27 marca 2026 r. i stosować od 27 września 2026 r. (art. 4). Nie wszystkie zdążyły: Niemcy (UWG) i Włochy (dekret ustawodawczy 30/2026) stosują nowe przepisy od tej daty, ale jeśli sprzedajesz do innych krajów, sprawdź prawo krajowe, zanim oprzesz się na tym terminie.
Niemcy zrobiły to nowelizacją ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Drittes Gesetz zur Änderung des UWG z 12 lutego 2026 r., BGBl. 2026 I nr 43), stosowaną od 27 września 2026 r. Jeśli sprzedajesz na Amazon.de, Kaufland.de czy eBay.de klientom w Niemczech, te zakazy dotyczą Cię już teraz.
Polska wdraża dyrektywę ustawą z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (druk sejmowy nr 2799). Sejm uchwalił ją 4 września 2026 r., Senat przyjął bez poprawek 24 września 2026 r. i tego dnia ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu. Według stanu na 13 października 2026 r. nie została jeszcze podpisana ani ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z jej art. 3 ma wejść w życie dopiero 27 września 2027 r. — rok po terminie z dyrektywy. W brzmieniu uchwalonym przez parlament zmienia ona trzy obszary:
- nowe definicje w art. 2 pkt 13–17 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym — twierdzenie środowiskowe, ogólne twierdzenie środowiskowe, oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru, system certyfikacji, uznana wysoka efektywność środowiskowa,
- nowe punkty 2a i 4a–4c w art. 7 (czarna lista praktyk zakazanych w każdych okolicznościach),
- nowy art. 5 ust. 2 pkt 6 o twierdzeniach dotyczących przyszłej efektywności środowiskowej („neutralny klimatycznie do 2030 r.”).
Praktyki z czarnej listy są zakazane zawsze: nie trzeba wykazywać, że klient faktycznie został wprowadzony w błąd. To, że polska ustawa jeszcze nie obowiązuje, nie znaczy, że w Polsce wolno wszystko: wprowadzające w błąd twierdzenia ekologiczne już dziś są nieuczciwą praktyką według ogólnych przepisów (art. 5 tej ustawy), a Prezes UOKiK prowadzi postępowania w sprawie tzw. ekościemy — w lipcu 2025 r. postawił zarzuty m.in. Allegro, DHL, DPD i InPostowi.
Co jest zakazane
- Punkt 4a: ogólne twierdzenie środowiskowe, gdy nie możesz wykazać uznanej wysokiej efektywności środowiskowej. Dyrektywa podaje przykłady: „przyjazne dla środowiska”, „eko-przyjazne”, „zielone”, „przyjazne dla natury”, „ekologiczne”, „poprawne środowiskowo”, „przyjazne dla klimatu”, „łagodne dla środowiska”, „przyjazne pod względem emisji dwutlenku węgla”, „efektywne energetycznie”, „biodegradowalne”, „oparte na surowcach pochodzenia biologicznego” (motyw 9).
- Punkt 4b: twierdzenie środowiskowe o całym produkcie, choć dotyczy tylko jego części — „wykonany z materiałów z recyklingu”, gdy z recyklingu jest tylko opakowanie.
- Punkt 4c: twierdzenie, że produkt jest neutralny klimatycznie, ma ograniczony lub pozytywny wpływ pod względem emisji gazów cieplarnianych, uzasadniane kompensowaniem emisji (zakupem kredytów węglowych).
- Punkt 2a: oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru, które nie opiera się na systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organy publiczne — także własne odznaki typu „Eco Choice” na zdjęciu produktu.
Ponadto twierdzenie o przyszłej efektywności środowiskowej („neutralny klimatycznie do 2030 r.”) wymaga jasnych, publicznie dostępnych i weryfikowalnych zobowiązań oraz realistycznego planu wykonania, regularnie weryfikowanego przez niezależnego eksperta zewnętrznego. Przy pojedynczej ofercie na marketplace praktycznie nigdy tak nie jest.
Kiedy twierdzenie jest „ogólne”
Twierdzenie jest ogólne, gdy jego opis nie jest podany w jasny i wyraźny sposób za pomocą tego samego środka przekazu — czyli w tej samej ofercie. Przykład z samej dyrektywy: „opakowanie przyjazne dla klimatu” to twierdzenie ogólne, a „100 % energii wykorzystywanej do produkcji tego opakowania pochodzi ze źródeł odnawialnych” — szczegółowe.
- „Zrównoważony”, „odpowiedzialny” czy „świadomy” wykraczają poza środowisko, bo obejmują też cechy społeczne. Motyw 10 dyrektywy mówi, że nie uzasadni ich nawet oznakowanie ekologiczne — nie używaj ich jako cechy produktu.
- „Energooszczędny” może być dozwolony, gdy produkt ma najwyższą klasę etykiety energetycznej UE (klasa A według rozporządzenia (UE) 2017/1369). Zobacz poradnik o etykiecie energetycznej.
- „Biodegradowalny” nie może opierać się na EU Ecolabel, jeśli kryteria tego oznakowania dla danego produktu nie sprawdzają biodegradowalności: efektywność musi odpowiadać konkretnemu twierdzeniu.
- Zielone listki, kule ziemskie czy drzewka na zdjęciu same w sobie nie są jeszcze ogólnym twierdzeniem środowiskowym z czarnej listy. W połączeniu ze słowem „eko” mogą nim być, a i bez niego mogą wprowadzać w błąd.
Co nadal wolno napisać
Konkretne, sprawdzalne fakty pozostają dozwolone, jeśli są prawdziwe, dotyczą właściwej części produktu i masz na nie dowody. Przykłady dla Amazon.pl lub Allegro:
| Zamiast | Napisz |
|---|---|
| ekologiczne opakowanie | opakowanie w 100 % z makulatury, bez plastiku |
| zrównoważona koszulka | koszulka ze 100 % bawełny organicznej, certyfikat GOTS (nr licencji …) |
| neutralny dla klimatu | usuń albo podaj zmierzony ślad węglowy wraz ze źródłem |
| eko płyn do mycia | płyn do mycia z oznakowaniem EU Ecolabel (nr licencji …) — tylko z ważną licencją |
| z materiałów z recyklingu | obudowa w 70 % z plastiku z recyklingu |
Produkty z oznakowaniem ekologicznym UE (rozporządzenie (WE) nr 66/2010) lub z urzędowo uznanym oznakowaniem typu I według EN ISO 14024 — np. niemieckim Blauer Engel — mogą zawierać ogólne twierdzenia środowiskowe w zakresie, jaki to oznakowanie obejmuje. Inne znaki „zrównoważone” wolno pokazywać tylko wtedy, gdy opierają się na systemie certyfikacji z niezależnym monitorowaniem albo zostały ustanowione przez organy publiczne, i tylko gdy certyfikowany jest właśnie ten produkt. Nawet wtedy znak taki jak GOTS dla tekstyliów potwierdza spełnienie swoich konkretnych wymagań, a nie ogólną „ekologiczność”.
Dlaczego to ważne dla sprzedawców na marketplace’ach
Naruszenie czarnej listy łatwo udowodnić: wystarczy jedno słowo w tytule albo w punkcie opisu. W Niemczech konkurenci i uprawnione stowarzyszenia wysyłają za to wezwania do zaniechania (Abmahnung) z żądaniem podpisania zobowiązania z karą umowną — co to kosztuje i jak reagować, opisuje poradnik o Abmahnung. W Polsce praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów ściga Prezes UOKiK, który może nałożyć karę do 10 % obrotu.
Najczęstsze źródło problemu to opisy od dostawców i producentów napisane przed 27 września 2026 r. oraz tłumaczenie maszynowe z angielskiego („eco-friendly” zamienia się w „ekologiczny”). Sprawdź także istniejące oferty, nie tylko nowe — razem z tekstem na zdjęciach, treściami A+ i wariantami. Kosmetyki mają własne zasady, zobacz deklaracje kosmetyków.
Sprawdź swoją ofertę
Wklej pojedyncze sformułowania do narzędzia do sprawdzania deklaracji albo sprawdź całą ofertę darmową kontrolą oferty: wykrywa ogólne twierdzenia środowiskowe w sześciu językach, a także sformułowania o CE, TÜV i znakach badań (zobacz CE i deklaracje o testach). Czy dane oznakowanie jest ważne, potwierdzi tylko Twój certyfikat — to musisz sprawdzić sam.